نقد فیلم وزن (The Weight) | وقتی آزادی از طلا هم سنگین تر می شود

فرض کنید برای برگرداندن دخترتان به خانه فقط چند ماه فرصت دارید، اما در اردوگاه کار اجباری گرفتار شده اید.

حالا مردی که زندانبان شماست پیشنهاد می دهد به شرط حمل مقدار زیادی طلا از میان جنگل، آزاد خواهید شد. فیلم «وزن» (The Weight) از همین ایده ساده و جذاب شروع می کند.

پادریک مک کینلی داستانی در آمریکای سال ۱۹۳۳ تعریف می کند؛ در اوج رکود اقتصادی. اینجا طلا چیزی بیشتر از یک محموله گران قیمت است.

برای عده ای ثروت است و برای مردی دیگر، شاید راه بازگشت به خانواده. اما آیا فیلم چیزی فراتر از یک ماجراجویی خوش ساخت می شود؟

یک پدر، یک زندانبان و پیشنهادی که نمی شود رد کرد

ساموئل مورفی با بازی ایتن هاک، همسرش را از دست داده و برای بزرگ کردن دخترش پنی تقلا می کند. از خانه بیرونشان می کنند و تلاشش برای پیدا کردن سرپناه با درگیری با ماموران قانون تمام می شود.

نتیجه هم مشخص است: پدر راهی اردوگاه کار می شود و دخترش را به مرکز نگهداری می فرستند. تازه قرار است اگر مورفی به موقع بازنگردد، سرپرستی او را برای همیشه از دست بدهد.

فاصله اجباری میان پدر و دختر کافی است تا بفهمیم چرا مردی عاقل حاضر می شود پیشنهادی به این خطرناکی را قبول کند.

در اردوگاه، کلنسی با بازی راسل کرو قدرت را در مشت دارد. وقتی مورفی از پس شکستن تخته سنگی بزرگ برمی آید، کلنسی متوجه می شود این زندانی فقط بازو ندارد؛ فکر هم می کند و می تواند دیگران را هدایت کند.

پس ماموریتی پیشنهاد می دهد: مورفی و چند زندانی باید شمش های طلا را از مسیری پرخطر عبور دهند و در عوض، برگه آزادی بگیرند.

این مقدمه به جای تلف کردن وقت برای ساختن قهرمانی افسانه ای، او را در تنگنایی اخلاقی قرار می دهد. مورفی برای آزادی خودش تلاش می کند، اما در عمل قرار است به نقشه مردی کمک کند که از زندانیان سوءاستفاده می کند.

حق انتخاب دارد؟ ظاهراً بله. اما وقتی سرنوشت دخترت دست اوست، چقدر آزادی؟

ایتن هاک؛ قهرمانی که خسته شدن را بلد است

جذابیت ساموئل بیش از هر چیز از بازی ایتن هاک می آید. هاک لازم نیست درباره عشق پدرانه سخنرانی کند. نگاه سنگین، صدای خش دار و بدن فرسوده او کافی است تا بفهمیم این مرد هر تصمیم را با حساب احتمال شکستش می گیرد.

حتی سکوتش از دیالوگ گویاتر است. همین او را از قهرمان های یک شکل جدا می کند.

در صحنه شکستن سنگ، توانایی مورفی به شکل هوشمندانه ای معرفی می شود. او به جای آنکه با قدرت خارق العاده مشکل را حل کند، از ابزار و همکاری زندانیان استفاده می کند. در سفر هم باید راه عبور از موانع را پیدا کند.

مهارت مورفی باورپذیرتر از بحران های تصادفی است.

البته مهارت زیاد یک خطر هم دارد. قهرمانی که همیشه راه حل را بداند، اضطراب را کمتر می کند. فیلمنامه گاهی آن قدر بر توانایی مورفی تاکید می کند که اشتباه هایش عجیب می شوند.

آدمی با این تجربه چرا باید به بعضی همراهان نامطمئن اعتماد کند؟ فیلم همیشه جواب محکمی ندارد. اما هاک با نشان دادن خستگی، شخصیت را انسانی نگه می دارد.

راسل کرو و همراهانی که هرکدام باری دارند

اگر با تصور دو ساعت رویارویی ایتن هاک و راسل کرو سراغ «The Weight» بروید، ممکن است کمی توی ذوقتان بخورد.

کلنسی عمدتاً ابتدا و انتهای داستان حضور دارد. با این حال کرو زندانبانی می سازد که حتی لطفش بوی تهدید می دهد. آزادی را جایزه می نامد و خودش برنده را تعیین می کند.

گروه همراه مورفی فرصت خوبی برای بیرون آوردن داستان از قالب یک ماموریت ساده است.

سینگ با بازی آوی نش، به خاطر عقاید سیاسی و اعتراضش گرفتار شده؛ اولسون مهاجری است که با تبعیض دست و پنجه نرم کرده و آنا با بازی جولیا جونز، علاوه بر مراقبت از مجروحان، در موقعیت های دشوار به گروه کمک می کند.

هرکدام به شکلی از جامعه رانده شده اند.

در مقابل، رنکین با بازی آستین آملیو تقریباً همیشه آماده است به دیگران زخم زبان بزند یا دردسر درست کند. بی اعتمادی تعلیق می سازد، اما تکرار رفتارهای رنکین او را به ابزار فیلمنامه تبدیل می کند.

انتخاب او با هوش مورفی هم جور درنمی آید. آنا هم با وجود حضور تاثیرگذارش، سزاوار فرصتی بیشتر برای داشتن داستانی مستقل از مردان گروه بود.

صحنه رسیدگی مورفی به زخم های او از لحظات خوبی است که بدون حرف زدن درباره اعتماد، آن را در عمل نشان می دهد. این نزدیکی آرام باورپذیر است؛ حیف که فیلمنامه به آن فرصت بیشتری نمی دهد.

پلی که طلا از آن سنگین تر می شود

فیلم در بهترین لحظاتش، تعلیق را از خود کار فیزیکی بیرون می کشد. در سکانس پل طنابی، مسئله صرفاً ترس از ارتفاع نیست. وزن شمش ها تعادل پل را به هم می زند و گروه باید برای عبور دادن بار راه تازه ای پیدا کند.

اینجا تماشاگر خطر را می فهمد: یک محاسبه اشتباه کافی است تا همه چیز سقوط کند. بی آنکه دشمنی از پشت درخت بیرون بپرد.

موقعیت رودخانه و کنده های شناور هم از همین جنس است. حرکت آب و سنگینی بار نقشه گروه را برهم می زنند.

درگیری مسلحانه با افرادی که گروه را تعقیب می کنند شکل دیگری از خطر را اضافه می کند، اما به نظرم تنش موقعیت های ساده تر، جایی که چند نفر می کوشند فقط سالم از یک مانع رد شوند، ماندگارتر است.

مشکل زمانی پیدا می شود که فاصله میان این لحظات زیاد می شود. سفر گاهی در رفت و آمدهای جنگلی و بحث های آشنا کش می آید و هر بحران به اندازه قبلی تازگی ندارد.

فرق است میان احساس خستگی شخصیت و خسته شدن از تکرار ماجرا.

جنگل های آلمان، اورگن دهه سی و سینمای قدیمی

مک کینلی برای اولین فیلم بلندش سراغ ماجرایی رفته که یادآور آثار بقای دهه هفتاد است. شباهت به «Sorcerer» هم بی دلیل نیست: آنجا بار خطرناک دینامیت بود و اینجا طلا.

در هر دو، ارزش محموله برای صاحبان قدرت بسیار بیشتر از جان کسانی است که مجبورند آن را حمل کنند. اما «وزن» به اندازه آن فیلم در ساختن اضطراب پیوسته بی رحم نیست.

فیلم برداری ماتئو کوکو از جنگل، صخره و آب استفاده خوبی می کند. این اورگن آمریکایی را در آلمان فیلم برداری کرده اند. نتیجه عمدتاً باورپذیر است، هرچند جغرافیا همیشه یکدست نیست.

دوربین در لحظه های خطر معمولاً موقعیت بدن ها و فاصله ها را قابل فهم نگه می دارد. همین خوانایی برای ساختن تعلیق از تعداد برش های تدوین مهم تر است.

موسیقی لیتم و شلبی گینز ناآرامی را حفظ می کند، اما صدای آب، چوب و نفس های بریده واقعی تر است. صدای طناب زیر وزن طلا خودش به اندازه کافی اضطراب می سازد.

آزادی برای چه کسی؟

عنوان «وزن» انتخاب هوشمندانه ای است، به شرطی که فقط به شمش های طلا فکر نکنیم. مورفی بار مسئولیت دخترش را حمل می کند، سینگ بار اعتقاداتش را و دیگران گذشته ای را که به اردوگاه رسانده است.

کلنسی اما سنگینی این بارها را به دوش نمی کشد؛ از بالا برایشان قیمت تعیین می کند. اینجا همان جایی است که داستان رکود بزرگ به چیزی بیشتر از لباس های کهنه و فضای تاریخی تبدیل می شود.

با این وجود، فیلم همیشه میان مضمون اجتماعی و هیجان ماجراجویی تعادل ندارد. از یک طرف نشان می دهد فقر چطور آدم را به پذیرفتن پیشنهادی ناعادلانه مجبور می کند؛ از طرف دیگر گاهی همه مشکلات به تصمیم یک زندانبان فاسد یا رفتار یک زندانی بدجنس تقلیل پیدا می کند.

در جمع بندی نقد فیلم وزن، قضاوت من دوگانه است.

«The Weight» ماجراجویی خوش ساختی است که ایتن هاک با بازی کم حرف و فیزیکی اش به آن اعتبار می دهد، سکانس پل طنابی نشان می دهد کارگردان تعلیق را می شناسد و حضور راسل کرو هرچند کوتاه، تاثیرگذار است.

اما ریتم نامنظم و چند شخصیت فرعی قابل پیش بینی اجازه نمی دهند تمام سفر به اندازه بهترین لحظاتش هیجان داشته باشد.

اگر فیلم های بقای کلاسیک، ماجراهای زندانیان و داستان های خطر در طبیعت را دوست دارید، این فیلم ارزش تماشا دارد؛ به شرطی که انتظار یک اکشن بی وقفه یا رویارویی طولانی دو ستاره را نداشته باشید.

برای من جالب ترین نکته نه مقدار طلایی است که گروه حمل می کند و نه اینکه بالاخره به مقصد می رسد یا نه.

در جهان فیلم، آدم های بی پول برای به دست آوردن آزادی باید باری را حمل کنند که صاحبان طلا حتی حاضر نیستند به آن دست بزنند.

با وایدشات همراه باشید!