فکرش را بکنید. مردی روبه روی دوربین نشسته و مجری با لحنی آرام از او می پرسد چرا برای دیدن یک کودک به این خانه آمده است. پشت دیوار چند نفر صدای هر کلمه را کنترل می کنند، دوربین ها روشن اند و ماموران پلیس بیرون انتظار می کشند.
این هم می تواند گزارشی ضروری باشد، هم نمایشی که برای زنده ماندن به بیننده نیاز دارد. فیلم «پرایم تایم» (Primetime) درست در فاصله میان این دو ایستاده است.
لنس اوپنهایم با انتخاب برنامه واقعی «To Catch a Predator» برای اولین فیلم داستانی بلندش، موضوعی پیدا کرده که حتی بدون موسیقی ترسناک هم ناراحت کننده است.
مسئله این نیست که جلوگیری از آسیب به کودکان اهمیت دارد یا نه؛ روشن است که دارد. پرسش فیلم این است که وقتی دوربین روشن می شود، چه کسی تصمیم می گیرد کدام رفتار برای حفاظت ضروری است و کدام رفتار فقط قسمت بعدی را تماشایی تر می کند؟
ساعت پربیننده؛ جایی که شکار باید تماشایی باشد
کسی که تصور می کند با یک نوجوان در اینترنت صحبت کرده، به خانه ای دعوت می شود. اما به جای قرار مورد انتظارش، با کریس هنسن، متن گفتگوها، گروه فیلم برداری و در نهایت پلیس روبه رو می شود.
در یکی از مواجهه های آغازین، فردی که وارد خانه شده مقابل هنسن درمانده می ماند؛ مجری اما آن قدر بر مکث ها و پرسش هایش تسلط دارد که انگار نه با یک موقعیت پیش بینی ناپذیر، بلکه با بخشی از اجرای هفتگی خودش مواجه است.
همین تفاوت مهم است. خطر موضوع برنامه واقعی است، ولی زمان بندی افشاگری از منطق تلویزیون پیروی می کند.
حالا باید سوژه های بزرگ تر پیدا شوند، برخوردها دیدنی تر باشند و کسی کنترل از راه دور را برندارد. فیلم این تناقض را خوب پیدا می کند، هرچند همیشه حوصله ندارد از سطح آن عبور کند.
رابرت پتینسون؛ مجری ای که حتی صداقتش تمرین شده است
یکی از انتخاب های درست فیلم نشان دادن هنسن پیش از ورود به صحنه است. او جمله هایی را که قرار است از متن گفتگوی اینترنتی بخواند تمرین می کند؛ وزن کلمات و مکث ها را طوری تنظیم می کند که در برابر دوربین بیشترین اثر را داشته باشند.
هنسن فقط حقیقت را منتقل نمی کند؛ دارد اجرای حقیقت را کارگردانی می کند.
پتینسون با صدا و زبان بدنش چنین مردی می سازد. مقابل دوربین، صاف و مرتب و مسلط است؛ پشت صحنه، همان اطمینان کم کم به بی قراری و نیاز بیمارگونه به کنترل تبدیل می شود.
وقتی از کارش با واژه های بزرگ حرف می زند، گاهی به نظر می رسد بیش از آنکه دنبال جواب باشد، منتظر تحسین شدن است.
اینجا یک خطر هم برای فیلم وجود دارد: هنسن آن قدر از ابتدا شیفته جایگاه خودش نشان داده می شود که فرصت زیادی برای شناخت جنبه های دیگرش باقی نمی ماند.
داستان به زندگی خانوادگی و رابطه خارج از ازدواج او سر می زند، اما این بخش ها بیشتر کنایه ای به ترس خود مجری از رسوایی هستند تا دریچه ای کامل به شخصیتش.
پتینسون کاری می کند تماشایش جذاب باشد؛ فیلمنامه همیشه به همان اندازه او را پیچیده نمی کند.
دن و اندی؛ آدم هایی که هزینه اجرا را می دهند
در کنار هنسن، دن پلامب با بازی اسکایلر گیزوندو شاید مهم ترین نقطه ورود عاطفی ما به داستان باشد. دن بازیگر جوانی است که تصور می کند نقش طعمه اینترنتی می تواند دری به دنیای بازیگری باز کند.
اما خیلی زود می فهمد برای موفق شدن باید ساعت ها در گفتگوهایی شرکت کند که محتوایشان حتی خواندن روی کاغذ هم آزاردهنده است.
هنسن به او می گوید این کار بازیگری نیست؛ خدمت به حقیقت است. چه خوب! فقط ظاهرا قرارداد و تمرین و انتخاب بازیگر هم دارد.
گیزوندو سردرگمی دن را بدون تبدیل کردنش به آدمی ساده لوح نشان می دهد. او هم دنبال فرصت شغلی است، هم نمی داند کجا باید مرزی برای خودش بکشد. اندی بندر با بازی مریت ویور سازوکار رسانه را خوب می شناسد.
وقتی پیشنهاد رفتن به برنامه ای دیگر مطرح می شود، کشمکش او فقط بین دو شغل نیست؛ میان ادامه دادن کاری است که به آن عادت کرده و پذیرفتن مسئولیت پیامدهایش.
ویور با کمترین خودنمایی، خشکی حرفه ای اندی را به شخصیت تبدیل می کند. اما فیلم زمان کمتری به افرادی مثل دل و خاویر می دهد. آنها بیشتر بخشی از دستگاه تولید برنامه هستند تا انسان هایی با زندگی مستقل.
این انتخاب به فضای سرد فیلم کمک می کند، ولی از پیچیدگی اخلاقی ماجرا هم می کاهد.
تصویری که انگار خودش از تلویزیون خجالت می کشد
فیلم برداری دیوید بولن با قاب های تقریباً مربع، رنگ های اشباع شده و تصویرهایی شبیه نوار ویدئویی فرسوده، فضای تلویزیون میانه دهه ۲۰۰۰ را زنده می کند.
خانه های معمولی حومه شهر با آشپزخانه های بی روح، ناگهان به صحنه اعتراف تبدیل می شوند. حتی بیرون از استودیو هم رنگ ها طوری اند که انگار نمی توان از نور دوربین فرار کرد.
انتخاب اوپنهایم برای نزدیک شدن بیش از حد به صورت ها، احساس ناخوشایندی می سازد. دوربین همان کاری را با ما می کند که برنامه با سوژه هایش انجام می دهد: اجازه فاصله گرفتن نمی دهد.
موسیقی آری بالوزیان و تدوین دنیل گاربر هم این حس را تشدید می کنند. در بهترین لحظه ها، مرز میان تریلر و فیلم ترسناک از بین می رود؛ بدون اینکه موجودی فراطبیعی لازم باشد.
ولی من با همه این شلوغی بصری یک مشکل دارم. وقتی تقریباً هر نما قرار است چرک، تهدیدآمیز و غریب باشد، فیلم فرصت کمی برای تغییر لحن پیدا می کند.
شکل فیلم گاهی از پرسش هایش جلو می زند؛ همان چیزی که درباره برنامه تلویزیونی هم نقد می کند: بسته بندی چشمگیر، پیش از روشن شدن معنای آن.
عدالت، تحقیر و تماشاگری که راحت نشسته است
دیدن گرفتار شدن کسی که احتمال دارد قصد آسیب به کودک داشته باشد می تواند حس امنیت و رضایت ایجاد کند.
اما از چه لحظه ای این رضایت به لذت تماشای تحقیر تبدیل می شود؟ انتقاد از روش نمایش عمومی به معنی دفاع از رفتار متهمان نیست. این دو را نباید اشتباه گرفت.
هنسن در نقش مردی ظاهر می شود که برای عدالت تلاش می کند، ولی برای هر قدمش به نور مناسب، قاب درست و بیننده بیشتر نیاز دارد.
یاد «شبگرد» (Nightcrawler) افتادن طبیعی است، اما تفاوت مهمی وجود دارد: اینجا سوژه برنامه از ابتدا مسئله ای جدی و نگران کننده است؛ همین واقعیت، آسان کردن قضاوت را خطرناک تر می کند.
قربانیان احتمالی کمتر از مجری، تولیدکنندگان و سوژه های عملیات در مرکز توجه اند. فیلم فضای اخلاقی ناخوشایندی می سازد، اما همیشه درباره پیامدهای واقعی تصمیم ها به همان اندازه کنجکاو نیست.
از اینجا به بعد داستان لو می رود
گروه در پی سوژه ای پرنفوذ به تگزاس می رود: بیل کنراد، معاون دادستانی که می تواند برای برنامه همان شکار بزرگ و خبرساز باشد. این بار شیوه معمول عملیات کنار گذاشته می شود و عوامل همراه پلیس به خانه او می روند.
دن از داخل خودرو با او صحبت می کند و تلاش دارد ارتباط را حفظ کند، اما پیش از آنکه مواجهه تلویزیونی مورد انتظار شکل بگیرد، کنراد با شلیک گلوله به زندگی خود پایان می دهد.
این بخش از رخدادی واقعی الهام می گیرد، اما انگیزه ها و گفتگوهای فیلم را نباید به همه افراد واقعی نسبت داد. مهم تر از خود شوک، واکنش آدم هاست.
دن از صحنه فاصله می گیرد؛ اندی حتی در لحظه فاجعه به این فکر می کند که آیا می توان از اتفاق رخ داده برنامه ساخت. هنسن سرانجام با رویدادی مواجه شده که با صدای مطمئن و جمله های از پیش تمرین شده مهار نمی شود.
با این حال، پایان کمی بیش از حد برای ساختن تصویر کابوس وار تلاش می کند.
یک سال بعد، کارت عضویت صنف بازیگران به دست دن می رسد؛ همان چیزی که در آغاز نشانه موفقیت بود و حالا یادآور بهایی است که برای آن داده شده. فیلمنامه اینجا بدون سخنرانی به نتیجه ای تلخ می رسد.
فیلم «پرایم تایم» برای علاقه مندان به تریلرهای رسانه ای و بازی های متفاوت رابرت پتینسون انتخاب جذابی است.
پتینسون و مریت ویور از نقاط قوت اند و کارگردانی اوپنهایم فضای ناخوشایند موثری می سازد؛ اما ظاهر پرزرق و برق و محدود ماندن عمق بعضی شخصیت ها اجازه نمی دهد تمام پرسش های اخلاقی فیلم به اندازه ایده اش قوی باشند.
در پایان، مسئله فقط این نیست که کریس هنسن چه کسی را جلوی دوربین نشان می دهد. مسئله این است که حتی وقتی همه چیز از کنترل خارج شده، هنوز کسی در اتاق فرمان می پرسد: از این صحنه چه چیزی می توانیم پخش کنیم؟
با وایدشات همراه باشید!
WIDESHOT CONVERSATION
گفت و گو درباره این مقاله
دیدگاه های دقیق و محترمانه، گفت و گو را ارزشمندتر می کنند.با حساب کاربری خود وارد شوید تا نظرتان را برای تحریریه و دیگر خوانندگان بنویسید.
هنوز نظری منتشر نشده است
اولین نفری باشید که درباره این مقاله گفت و گو را آغاز می کند.