نقد فیلم قیام (The Uprising 2026) | نبردهای جذاب، داستانی که میتوانست بهتر باشد

فیلم قیام (The Uprising 2026) به کارگردانی پل گرینگرس، داستان کشاورزی را روایت میکند که در انگلستان قرن چهاردهم زندگی سختی دارد و زیر فشار مالیات های سنگین و رفتار خشونت آمیز ماموران حکومت، تصمیم میگیرد دیگر ساکت نماند.

اعتراض او خیلی زود به شورشی بزرگ تبدیل میشود و هزاران نفر برای گرفتن حقشان به سمت لندن حرکت میکنند.

فیلم ایده جذابی دارد، اندرو گارفیلد در نقش اصلی خوب ظاهر شده و بعضی صحنه های نبرد آن واقعا هیجان انگیز هستند.

با این حال، شخصیت های فرعی فرصت کافی برای شناخته شدن ندارند، ریتم فیلم در بعضی بخش ها افت میکند و پایانش هم بیش از حد تلاش میکند از یک شکست تاریخی، داستان قهرمانانه بسازد.

کشاورزی که تصمیم میگیرد علیه پادشاه بجنگد

داستان در سال ۱۳۸۱ میلادی اتفاق می افتد. انگلستان هنوز از پیامدهای طاعون رنج میبرد و بسیاری از مردم اعضای خانواده خود را از دست داده اند. پلومن با بازی اندرو گارفیلد یکی از همین افراد است.

او همسر و فرزندانش را از دست داده و حالا با کشاورزی زندگی دشواری را میگذراند.

به نظرم فیلم شروع خوبی دارد. لازم نیست کسی چند دقیقه درباره فقر مردم و ظلم حکومت سخنرانی کند تا بفهمیم اوضاع چقدر بد است. خانه های کوچک، زمین های کشاورزی و برخورد ماموران مالیات به اندازه کافی شرایط را نشان میدهند.

وقتی پلومن مقابل ماموران مقاومت میکند، عصبانیتش قابل فهم است و داستان دلیل مناسبی برای شروع درگیری پیدا میکند.

با این حال یکی از مشکلات شخصیت پردازی از همین جا شروع میشود. پلومن خیلی زود از کشاورزی معمولی به فردی تبدیل میشود که دیگران به حرفش گوش میدهند.

گاهی احساس میکنیم چون اندرو گارفیلد نقش اصلی را بازی میکند، پس طبیعی است همه به او اعتماد کنند. دوست داشتم پیش از بزرگ شدن شورش، چند تصمیم اشتباه یا تردید جدی از او ببینیم تا این تغییر طبیعی تر باشد.

اندرو گارفیلد و مردمی که هنوز به پادشاه اعتماد دارند

اندرو گارفیلد یکی از نقاط قوت فیلم است. او پلومن را مردی نشان میدهد که از نظر روحی آسیب دیده و دیگر تحمل فشارهای بیشتر را ندارد. در بازی او هم خشم دیده میشود و هم اندوه از دست دادن خانواده.

حضور او باعث میشود داستان حتی وقتی از مسیر اصلی دور میشود، شخصیت مرکزی قابل دنبال کردنی داشته باشد.

وات تایلر با بازی کازمو جارویس و جان بال با بازی جیمی بل هم نقش مهمی در شکل گرفتن شورش دارند. وات تایلر تجربه بیشتری در سازمان دادن مردم دارد و جان بال با سخنرانی هایش آنها را به مقاومت تشویق میکند.

حضورشان جذاب است، اما انتظار داشتم رابطه و اختلاف نظرشان با پلومن بیشتر بررسی شود.

شخصیت آلیس هم با وجود همراهی با شورشیان، به اندازه ای که میتوانست فرصت تاثیرگذاری پیدا نمیکند. حضور آلیس میتوانست فرصتی باشد تا تصمیم های مردم عادی را جدا از رهبران شورش ببینیم.

او در جریان اتفاقات کنار پلومن میماند، اما فیلم بیشتر از اینکه سراغ خواسته ها و نگرانی های خودش برود، از او برای همراهی با شخصیت اصلی استفاده میکند.

چنین داستان بزرگی به چند چهره مستقل بیشتر نیاز داشت تا سرنوشت جمعیت فقط با سرنوشت یک مرد تعریف نشود.

در طرف مقابل، ریچارد دوم با بازی وودی نورمن پادشاه نوجوانی است که اطرافیانش تاثیر زیادی بر تصمیم های او دارند. یکی از نکات جالب داستان این است که شورشیان هنوز به خود پادشاه اعتماد دارند.

آنها تصور میکنند مشکل اصلی درباریان هستند و اگر ریچارد حقیقت را بداند، شرایط بهتر میشود. این باور هم به رفتار شخصیت ها منطق میدهد و هم زمینه اتفاقات تلخ پایان را فراهم میکند.

نبردهایی که با دوربین لرزان روایت میشوند

پل گرینگرس سابقه ساخت صحنه های اکشن خوبی را دارد و اینجا هم در بعضی بخش ها موفق عمل کرده است. زمانی که شورشیان وارد لندن میشوند و خیابان ها به محل درگیری تبدیل میشوند، فیلم هیجان مناسبی پیدا میکند.

ساختمان ها، لباس های چرک، سلاح ها و تفاوت زندگی اشراف و کشاورزان باعث میشوند محیط قرن چهاردهم باورپذیر باشد.

چیزی که در نبردها دوست داشتم، شلوغی و خشونت کنترل نشده آنهاست. مبارزه ها بیش از حد تمیز نیستند و شخصیت ها همیشه فرصت ندارند با آرامش تصمیم بگیرند.

صدای برخورد سلاح ها و فریاد مردم هم حس آشوب را خوب منتقل میکند. اما یک تفاوت مهم میان نشان دادن آشفتگی نبرد و گیج کردن مخاطب وجود دارد.

مثلا وقتی دوربین برای لحظه ای از صورت یک مبارز فاصله میگیرد و صفوف مردم را نشان میدهد، بهتر میفهمیم چه جمعیتی وارد ماجرا شده است. کاش چنین نماهایی بیشتر بودند.

گرینگرس طبق معمول از دوربین روی دست و تدوین سریع استفاده میکند و گاهی در این کار زیاده روی میشود. در بعضی سکانس ها آنقدر دوربین تکان میخورد که تشخیص موقعیت شخصیت ها سخت میشود.

راستش را بخواهید، برای هیجان انگیز شدن یک نبرد لازم نیست دوربین هم همراه سربازها از این طرف به آن طرف فرار کند! چند نمای بازتر میتوانست هم عظمت جمعیت را بهتر نشان دهد و هم به ما فرصت بدهد بفهمیم هر گروه کجا قرار گرفته است.

وقتی شورش از کنترل همه خارج میشود

یکی از بخش های جالب فیلم، تغییر رفتار مردم پس از ورود به لندن است. شورشیان ابتدا برای مقابله با مالیات های سنگین و رفتار ناعادلانه حکومت حرکت کرده اند، اما به تدریج خشم جمعیت بیشتر میشود و خشونت گسترش پیدا میکند.

حتی بعضی مهاجران و مردمی که نقشی در تصمیم های حکومت نداشته اند هدف حمله قرار میگیرند.

به نظرم این انتخاب داستانی خوب است، چون فیلم تلاش نمیکند همه شورشیان را انسان هایی بی نقص نشان دهد. مشکل اینجاست که فیلم فرصت کافی برای پرداختن به پیامدهای این خشونت ها نمیدهد.

اتفاق بزرگی رخ میدهد، ولی خیلی زود به صحنه بعدی میرویم. دوست داشتم واکنش پلومن و وات تایلر به رفتار جمعیت بیشتر دیده شود؛ مخصوصا حالا که قرار است مسئولیت رهبری آنها را جدی بگیریم.

شخصیت های منفی هم مشکل مشابهی دارند. رابرت هیلز با بازی تام هولندر حضور تاثیرگذاری دارد، اما بعضی درباریان بیش از حد شبیه شخصیت های شرور معمول فیلم های تاریخی هستند.

اگر اختلاف منافع و رقابت میان افراد دربار بیشتر نشان داده میشد، کشمکش داستان هم پیچیدگی طبیعی تری پیدا میکرد.

پایان فیلم؛ شکست شورش و تولد یک افسانه

در بخش پایانی، ریچارد دوم به شورشیان وعده هایی میدهد و آنها تصور میکنند بالاخره تلاششان نتیجه داده است. اما پادشاه و اطرافیانش به وعده ها وفادار نمیمانند. وات تایلر کشته میشود و بسیاری از شورشیان در دام نیروهای حکومتی گرفتار میشوند. جان بال هم جانش را از دست میدهد و شورش عملا شکست میخورد.

فیلم در این بخش برای رسیدن به ضربه احساسی، برخی وقایع واقعی را تغییر میدهد. در تاریخ، جان بال بعدتر دستگیر و اعدام شد، اما اینجا سرنوشت او با کشتار شورشیان گره میخورد. به نظرم این بخش تاثیرگذار است، چون شخصیت ها دقیقا از همان چیزی ضربه میخورند که به آن امیدوار بودند: اعتماد به پادشاه.

اما داستان یک سال جلو میرود و پلومن را در جنگل میبینیم که همراه گروهی از افراد مسلح به کاروان پادشاه حمله میکند. او شهردار لندن را میکشد و حتی فرصت دارد ریچارد را هم به قتل برساند، ولی تصمیم میگیرد زنده اش بگذارد تا از بازگشت شورشیان بترسد. لباس سبز، جنگل و شیوه زندگی او آشکارا یادآور افسانه رابین هود است، هرچند فیلم مستقیما او را رابین هود معرفی نمیکند.

به نظرم این پایان بیش از حد هالیوودی است. پلومن پس از شکست شورشی بزرگ ناگهان شبیه قهرمانی میشود که میتواند به کاروان پادشاه حمله کند و بدون مجازات بازگردد. ایده ادامه مقاومت جذاب است، ولی شیوه اجرای آن با فضای تلخ و واقع گرایانه بخش های قبلی هماهنگی کامل ندارد. برای من همان پیامدهای شکست شورش میتوانست تاثیر بیشتری داشته باشد.

حرف آخر

فیلم قیام برای من اثری قابل قبول است که میتوانست بهتر باشد. بازی اندرو گارفیلد، فضای باورپذیر قرن چهاردهم و بعضی نبردهای هیجان انگیز از نقاط قوتش هستند.

با این حال، فیلم وقتی از زندگی یک کشاورز به سرنوشت هزاران شورشی میرسد، گاهی شخصیت پردازی را فدای بزرگی اتفاقات میکند.

در مقابل، شخصیت های فرعی کم پرداخت شده اند، دوربین در بعضی صحنه ها بیش از حد تکان میخورد و پایان افسانه ای با فضای قبلی جور درنمی آید. اگر به فیلم های تاریخی و نبردهای خشن علاقه دارید، تماشای قیام را پیشنهاد میکنم.

اما اگر منتظر داستانی کاملا منسجم با شخصیت های فراموش نشدنی هستید، احتمالا نتیجه برایتان معمولی خواهد بود.

با واید شات همراه باشید!