نقد فیلم رقصنده آفتابی (Sunny Dancer) | اردویی که قرار نبود کسی را نجات دهد

تصور کنید هفده سالتان است، ماه ها درگیر درمان بیماری سختی بوده اید و حالا که بالاخره می توانید به زندگی عادی برگردید، پدر و مادرتان برایتان یک برنامه فوق العاده چیده اند:

چهار هفته اردو با نوجوانانی که آنها هم سرطان داشته اند!

راستش را بخواهید، من هم ذوق نمی کردم. فیلم «رقصنده آفتابی» (Sunny Dancer) از همین موقعیت بامزه و در عین حال تلخ شروع می شود؛ از دختری که نمی داند با زندگی پس از بیماری چه کار کند.

جورج ژاکس در «سانی دنسر» سراغ موضوعی رفته که سینما معمولاً با آن خیلی محتاط رفتار می کند. شخصیت های درگیر سرطان در این جور فیلم ها معمولاً قرار است قهرمان باشند یا اشک ما را دربیاورند.

اینجا اما نوجوانان بداخلاق می شوند، عاشق می شوند و قرار نیست الگوی تربیتی کسی باشند. به نظرم همین انتخاب، مهم ترین دلیل دوست داشتنی بودن فیلم است؛ هرچند فیلم همیشه به این جسارت وفادار نمی ماند.

یک اردوی تابستانی که هیچ کس سفارش نداده بود

آیوی با بازی بلا رمزی، ده ماه است که بیماری اش در وضعیت بهبودی قرار دارد، اما بیشتر وقتش را در اتاق می گذراند. والدینش، با بازی جسیکا گانینگ و جیمز نورتون، نگران اند.

راه حلشان فرستادن دخترشان به اردوی «Children Run Free» است؛ جایی که شعارهای امیدوارکننده اش بیشتر به درد والدین می خورد تا نوجوانان.

واکنش آیوی کاملاً قابل فهم است. او نمی خواهد همیشه با سابقه بیماری اش شناخته شود.

در اردو هم پاتریک، مدیر بیش از حد خوش بین مجموعه با بازی نیل پاتریک هریس، با آن انرژی همیشگی اش دقیقاً همان چیزی است که اعصاب آیوی را خرد می کند.

اما آشنایی با الا، جیک، آرچی، میزی و رالف به او اجازه می دهد برای مدتی نقش بیمار الهام بخش را کنار بگذارد.

آیوی؛ دختری که حق دارد از همه چیز عصبانی باشد

نکته جذاب شخصیت آیوی این است که فیلم برای دوست داشتنی کردن او عجله ندارد. او تندخو، کناره گیر و گاهی واقعاً بی ادب است.

حتی وقتی مهمان اردو می خواهد با حرف های انگیزشی به نوجوانان روحیه بدهد، آیوی نمی تواند تحمل کند و واکنش تندی نشان می دهد. این لحظه انگار اعتراض به کسانی است که برای رنج دیگران جمله های قشنگ آماده کرده اند.

بلا رمزی این عصبانیت را خوب بازی می کند، مخصوصاً وقتی آیوی چیزی نمی گوید و فقط با نگاهش نشان می دهد که چقدر از موقعیت ناراضی است. او مظلوم نمایی نمی کند و فیلم هم اصراری ندارد رفتار آیوی را توجیه کند.

برای من همین صداقت از معصوم نشان دادن شخصیت بیمار جذاب تر است.

با این حال، تغییر او در نیمه میانی کمی سریع اتفاق می افتد. دختری که به سختی حاضر بود در یک فعالیت شرکت کند، آرام آرام به مرکز جمع تبدیل می شود و گاهی انگار فیلمنامه چند قدم از شخصیت جلوتر می رود.

دوست داشتم مقاومت اولیه اش بیشتر دوام بیاورد تا این صمیمیت آسان به دست نیاید.

رفاقت، عاشقی و چند نوجوان که قرار نیست فرشته باشند

از میان بچه های اردو، الا با بازی روبی استوکس یکی از شخصیت های سرزنده تر است. او بیش از گذشته تلخش، نگران رابطه عاطفی و اولین تجربه جنسی است.

میزی با کارت های تاروت، آرچی با خجالت و رالف با روحیه سرکشش به جمع رنگ می دهند.

درگیری در شهربازی هم نشان می دهد این بچه ها فقط برای دلگرمی دادن به هم جمع نشده اند؛ گاهی دردسر هم درست می کنند.

رابطه آیوی و جیک، با بازی دنیل کویین توی، آرام تر از شلوغ کاری های گروه پیش می رود. صمیمیتشان بیشتر از گفت و گو و احساس امنیت در کنار هم شکل می گیرد. رفتار عاشقانه معمولی آنها از هر جمله انگیزشی تأثیرگذارتر است.

اما یک مشکل وجود دارد: بیشتر اعضای گروه به اندازه کافی زندگی مستقلی بیرون از اردو پیدا نمی کنند. ویژگی هایشان را می شناسیم، نه لزوماً ترس ها و تناقض هایشان را.

حتی رابطه آیوی و جیک گاهی بیشتر به لطف بازیگران پیش می رود تا فیلمنامه. فیلم گروه دوست داشتنی ای دارد، ولی همه اعضایش شخصیت کامل و ماندگار نمی شوند.

وقتی شوخی کردن از دلسوزی بهتر است

یکی از انتخاب های خوب ژاکس استفاده از طنز تلخ است. بچه ها با بیماری شوخی می کنند، قوانین را دور می زنند و مهمانی می گیرند.

شاید این شوخی ها با موضوع سرطان ناسازگار به نظر برسند، اما اتفاقاً نکته همین جاست. کسی که رنج کشیده، قرار نیست بقیه عمرش فقط محترمانه و غمگین حرف بزند.

پاتریک هم در این زمینه نقش جالبی دارد. نیل پاتریک هریس ابتدا او را مدیری نشان می دهد که لبخندش خاموش نمی شود.

آدم دلش می خواهد بگوید لطفاً فقط پنج دقیقه از مثبت اندیشی دست بردار! ولی گفت و گوی او با آیوی نشان می دهد زیر این رفتار نمایشی، تجربه ای دردناک وجود دارد. این تغییر برداشت از پاتریک یکی از موفقیت های فیلم است.

در عوض، هر وقت فیلم بیش از حد به شوخی، هیجان و خوش گذرانی پناه می برد، احساس می کنم مسئله اصلی را کمی آسان می گیرد.

سرطان چیزی نیست که یک تابستان شلوغ اثرش را پاک کند. گاهی فیلم آن قدر دنبال سرخوشی است که به نگرانی ها فرصت کافی نمی دهد.

موسیقی، رقص و کارگردانی پرانرژی جورج ژاکس

«رقصنده آفتابی» از نظر اجرا فیلمی پرتحرک است. تصویرهای طبیعت در کنار تدوین پرشتاب دورهمی ها، حال و هوای تعطیلات به فیلم می دهند. فیلم برداری الیور لانکرین و موسیقی استی هایم و زکری داوز در ساختن این فضا نقش دارند.

ترانه ها فقط برای پر کردن سکوت نیستند؛ با روحیه نوجوانان هماهنگ اند.

انتخاب قطعه «I Don’t Feel Like Dancin’» از گروه Scissor Sisters هم بامزه است.

ترانه ای با عنوان «حوصله رقصیدن ندارم» در فیلمی که رقص به یکی از راه های ابراز احساسات شخصیت اصلی تبدیل می شود. با این حال، مونتاژهای موزیکال گاهی راه میانبری برای نشان دادن صمیمیت اند.

به جای اینکه همیشه ببینیم رابطه ها چگونه رشد می کنند، چند دقیقه خنده و موسیقی می بینیم و باید بپذیریم که حالا همه به هم نزدیک شده اند. سرگرم کننده است، اما همیشه کافی نیست. ولی رابطه ها به چیزی بیشتر از چند خاطره خوش نیاز دارند.

از اینجا به بعد پایان فیلم لو می رود

اگر هنوز Sunny Dancer را ندیده اید، بهتر است ادامه نقد را بعد از تماشا بخوانید.

پیچش اصلی فیلم به جیک مربوط می شود. او پس از درد قفسه سینه به بیمارستان می رود و بعد ظاهراً برمی گردد، اما در پایان می فهمیم که جیک بر اثر حمله قلبی جان باخته و بازگشتش تصویری بوده که ذهن سوگوار آیوی ساخته است.

آیوی پس از رقص پایانی، عکس جیک را روی دیوار یادبود می بیند.

این افشاگری از نظر احساسی قدرتمند است، چون ما هم تا آن لحظه واقعیت را از زاویه دید آیوی دیده ایم. لحظات خوش قبلی ناگهان معنای دیگری پیدا می کنند.

با این حال، راستش را بخواهید، نسبت به خود این ترفند کاملاً مطمئن نیستم.

وقتی فیلم برای غافلگیر کردن مخاطب اطلاعات مهم را پنهان می کند، این خطر وجود دارد که اندوه شخصیت به ابزاری برای پیچش فیلمنامه تبدیل شود. کاش آشفتگی آیوی پیش از افشاگری هم بیشتر مجال بروز داشت.

به نظرم پایان واقعی فیلم نه این غافلگیری، بلکه تماشای ویدئوی یادگاری اردو است. آیوی در خانه با دیدن تصاویر دوستانش هم می خندد و هم گریه می کند. این از پایان خوش اجباری بهتر است؛ نه رنج از بین رفته، نه خاطره ها.

آیوی قرار نیست با یک رقص درمان شود؛ فقط شاید یاد گرفته باشد که می توان دلتنگ کسی بود و همچنان خاطره روزهای خوش با او را دوست داشت.

جمع بندی؛ فیلمی که گاهی زیادی خوش بین می شود

نقد فیلم رقصنده آفتابی را باید با همین دوگانگی تمام کرد. Sunny Dancer فیلمی گرم و بامزه است که بازی بلا رمزی بخشی از ضعف های فیلمنامه اش را جبران می کند.

ژاکس به جای روایت صرفاً غم انگیز بیماری، از بازپس گرفتن نوجوانی حرف می زند. اما شخصیت های مکمل کم پرداخت شده و پیچش بحث برانگیز پایان، از تأثیرش کم می کنند.

اگر از کمدی درام های نوجوانانه، دوستی های تابستانی و داستان هایی مثل Little Miss Sunshine لذت می برید، احتمالاً از «رقصنده آفتابی» هم خوشتان خواهد آمد؛ البته نه به عنوان تصویری کاملاً واقع گرایانه از زندگی پس از سرطان.

برای من بهترین حرف فیلم این نیست که با امیدواری همه چیز درست می شود.

جایی موفق تر است که می پذیرد بعضی چیزها درست نمی شوند، اما می توان باز هم خندید. کاش فیلمنامه به همین فکر ساده بیشتر اعتماد می کرد و برای تأثیر گذاشتن، این همه دنبال غافلگیر کردن ما نمی رفت.

با وایدشات همراه باشید!