نقد فیلم روزی روزگاری در خاورمیانه (Once Upon a Time in the Middle East 2026) | یک داستان خوب با احساسات زیاد

نقد فیلم روزی روزگاری در خاورمیانه؛ (Once Upon a Time in the Middle East 2026) داستان یک آشپز چینی ، که برای پرداخت بدهی هایش به خاورمیانه میرود، اما خیلی زود خودش را وسط جنگی میبیند که هیچ ارتباطی با او ندارد.

فیلم به کارگردانی ون مویه، در ابتدا شبیه یک کمدی درباره مشکلات اداره یک رستوران است، ولی کم کم به اثری جنگی تبدیل میشود که اتفاقات بسیار تلخی دارد.

به نظرم ایده اولیه فیلم جذاب است. به جای اینکه داستان را از نگاه یک سرباز یا خبرنگار دنبال کنیم، با آشپزی همراه میشویم که بزرگ ترین نگرانی اش پول درآوردن و برگشتن نزد خانواده اش است.

همین موضوع باعث میشود اتفاقات جنگی متفاوت باشند و بتوانیم تاثیر جنگ بر زندگی آدم های معمولی را بهتر ببینیم.

فیلم در بسیاری از بخش ها سرگرم کننده است، شخصیت اصلی دوست داشتنی دارد و صحنه های جنگی آن هم خوب ساخته شده اند. با این حال چند مشکل دارد.

داستان گاهی بیش از حد شلوغ میشود، بعضی شخصیت ها فرصت کافی برای شناخته شدن ندارند و در بخش های پایانی هم سازندگان کمی بیش از اندازه تلاش میکنند احساسات مخاطب را درگیر کنند.

با وجود این ایرادها، به نظرم با یکی از فیلم های جنگی خوب سال ۲۰۲۶ روبرو هستیم.

یک آشپز چینی وسط جنگ چه کار میکند؟

داستان درباره شو فو با بازی شن تنگ است؛ آشپزی که به خاطر بدهی های مالی مجبور میشود خانواده اش را در چین ترک کند و برای کار به کشوری در خاورمیانه برود.

او در رستورانی به نام دراگون مشغول کار میشود و خیلی زود با مدیر رستوران، ما جون شنگ، رابطه خوبی پیدا میکند.

بخش ابتدایی فیلم بیشتر روی اداره رستوران تمرکز دارد. شو فو اصرار میکند غذاهای اصیل چینی بپزد و حاضر نیست صرفا برای راضی کردن مشتریان، هر چیزی را به اسم غذای چینی سرو کند.

همین اختلاف های کوچک میان او، صاحب رستوران و کارکنان چند موقعیت بامزه ایجاد میکنند.

چیزی که درباره این بخش دوست دارم، سادگی داستان است. شو فو آدمی معمولی است که میخواهد از راه آشپزی پول دربیاورد. نه علاقه ای به مسائل سیاسی دارد و نه میخواهد خودش را درگیر مشکلات مردم شهر کند.

البته کمی هم فرصت طلب است و وقتی میبیند رستوران درآمد خوبی دارد، بیشتر به فکر کسب سود می افتد.

به نظرم همین ویژگی باعث میشود شخصیت او باورپذیر باشد. شو فو از همان ابتدا یک انسان فداکار نیست که فقط منتظر فرصتی برای نجات دیگران باشد.

حتی بعد از شروع جنگ هم تلاش میکند راهی برای ادامه کسب و کار و پول درآوردن پیدا کند.

اما درست زمانی که اوضاع رستوران خوب پیش میرود، جنگ شروع میشود و همه چیز تغییر میکند. شهر مورد حمله قرار میگیرد، مردم خانه هایشان را ترک میکنند و مشتریان رستوران هم ناپدید میشوند.

حالا شو فو باید تصمیم بگیرد که به کشورش برگردد یا در شهری باقی بماند که هر روز خطرناک تر میشود.

رستورانی که دیگر فقط برای پول درآوردن نیست

یکی از بهترین ویژگی های فیلم، تغییر نقش رستوران در طول داستان است. در ابتدا دراگون فقط یک کسب و کار است، ولی بعد از شروع جنگ به محلی برای جمع شدن آدم هایی تبدیل میشود که دیگر جای امنی ندارند.

وقتی پرورشگاه شهر آسیب میبیند، گروهی از کودکان هم به رستوران پناه می آورند. حضور آنها باعث میشود شو فو و ما جون شنگ مسئولیت هایی پیدا کنند که قبلا اصلا به فکرشان نبودند. دیگر موضوع فقط فروش غذا و حساب کردن سود روزانه نیست.

رابطه شو فو با پسری به نام سیف یکی از بخش های خوب فیلم است. سیف کودکی است که از جنگ آسیب دیده و به راحتی به دیگران اعتماد نمیکند.

شو فو هم در ابتدا رابطه چندان خوبی با او ندارد، ولی کم کم آشپزی بهانه ای میشود تا این دو نفر به یکدیگر نزدیک شوند.

این رابطه را دوست داشتم، چون فیلم برای ایجاد آن زمان صرف میکند. شو فو از همان ابتدا به سیف علاقه ندارد و سیف هم ناگهان تبدیل به کودکی مهربان و حرف گوش کن نمیشود.

در طول داستان اتفاقاتی می افتد که باعث میشود رابطه آنها تغییر کند.

از طرف دیگر، ما جون شنگ هم شخصیت جذابی است. او برخلاف شو فو با مردم منطقه آشنایی بیشتری دارد و بهتر میتواند با شرایط کنار بیاید. همکاری این دو نفر در بخش های ابتدایی هم لحظات سرگرم کننده خوبی ایجاد میکند.

اما به نظرم فیلم در پرداخت بعضی شخصیت های فرعی ضعف دارد. مثلا زنان داستان، از خانواده شو فو گرفته تا بعضی شخصیت های محلی، بیشتر برای پیش بردن داستان مردان حضور دارند.

دوست داشتم فرصت بیشتری برای شناخت زندگی و تصمیم های خودشان داشته باشند.

وقتی جنگ زندگی همه را به هم میریزد

فیلم از نظر ساخت صحنه های جنگی عملکرد خوبی دارد. خیابان های شهر، ساختمان های تخریب شده، انفجارها و حضور نیروهای نظامی به شکلی طراحی شده اند که محیط داستان باورپذیر باشد.

مخصوصا وقتی وضعیت شهر را با روزهای شلوغ قبل از جنگ مقایسه میکنیم، تغییر شرایط کاملا مشخص است.

یکی از نکات خوب فیلم این است که جنگ فقط در پس زمینه داستان اتفاق نمی افتد. حملات نظامی مستقیما روی زندگی شخصیت ها تاثیر میگذارند.

رستوران مشتریانش را از دست میدهد، مردم آواره میشوند و بعضی شخصیت ها هم خانواده خود را از دست میدهند.

سرنوشت زاید، صاحب رستوران، یکی از نمونه های مهم این موضوع است. او در ابتدا مردی است که بیشتر به کار و خانواده اش اهمیت میدهد، اما کشته شدن همسر و دخترش مسیر زندگی اش را کاملا تغییر میدهد.

به نظرم فیلم از طریق این شخصیت خوب نشان میدهد که جنگ چطور میتواند آدمی معمولی را به سمت تصمیم های خطرناک ببرد.

با این حال احساس میکنم داستان گاهی بیش از حد تلاش میکند اتفاقات تلخ مختلف را پشت سر هم قرار دهد. هنوز فرصت نکرده ایم با پیامدهای یک حادثه کنار بیاییم که شخصیت ها گرفتار مشکل تازه ای میشوند.

داستان از بمباران و مشکلات رستوران به بازداشت و زندان نظامی میرسد و بعد هم پای گروه های مسلح و کودکان گرفتار در جنگ وسط می آید.

هر کدام از این بخش ها به تنهایی ظرفیت داستانی خوبی دارند، ولی کنار هم قرار گرفتن آنها باعث میشود فیلم در نیمه دوم کمی شلوغ شود.

نکته دیگر، نگاه فیلم به نیروهای نظامی آمریکایی و گروه های مسلح محلی است. داستان در کشوری بی نام اتفاق می افتد، ولی شرایط آن کاملا یادآور جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ است. خوشبختانه فیلم فقط یک طرف درگیری را مسئول تمام اتفاقات نشان نمیدهد و خشونت گروه های مسلح محلی را هم به تصویر میکشد.

البته بعضی شخصیت های نظامی بیش از حد ساده نوشته شده اند و گاهی بیشتر شبیه آدم های شرور یک فیلم اکشن هستند تا انسان هایی واقعی.

به نظرم اگر نویسندگان برای آنها شخصیت پردازی بهتری انجام میدادند، فضای جنگ هم باورپذیرتر میشد.

شن تنگ؛ مهم ترین نقطه قوت فیلم

یکی از مهم ترین دلایل موفقیت فیلم، بازی شن تنگ در نقش شو فو است. او بیشتر به خاطر نقش های کمدی شناخته میشود، اما اینجا باید شخصیتی را بازی کند که در طول داستان تغییرات زیادی دارد.

در بخش ابتدایی، شو فو مردی کمی لجباز و بامزه است. برای پول درآوردن تلاش میکند، از مشکلات فرار میکند و گاهی هم تصمیم هایی میگیرد که چندان قابل دفاع نیستند. اما بعد از شروع جنگ و نزدیک شدن به کودکان، رفتار او به تدریج تغییر میکند.

به نظرم شن تنگ این تغییر را خوب اجرا کرده است. مخصوصا اینکه شخصیتش ناگهان به یک قهرمان شکست ناپذیر تبدیل نمیشود. شو فو همچنان میترسد، اشتباه میکند و گاهی نمیداند باید چه تصمیمی بگیرد.

یکی از نکات مثبت دیگر، طنز فیلم است. بخش هایی که شو فو با کارکنان رستوران سروکله میزند یا تلاش میکند در شرایط عجیب راهی برای کسب درآمد پیدا کند، لحظات بامزه ای دارند. اما با جدی تر شدن جنگ، مقدار طنز هم کمتر میشود.

این تغییر را تا حد زیادی منطقی میدانم. قرار نیست وسط هر بمباران شو فو یک شوخی تعریف کند تا مخاطب بخندد! با این حال گاهی فیلم آنقدر جدی میشود که تقریبا فراموش میکنیم بخش ابتدایی آن حال و هوای کاملا متفاوتی داشت.

به نظرم ون مویه در بیشتر قسمت ها توانسته میان کمدی و درام تعادل برقرار کند، اما این تعادل در بخش پایانی به اندازه ابتدای فیلم خوب نیست.

فیلمی که گاهی بیش از حد میخواهد ناراحتمان کند

یکی از ایرادهایی که به فیلم دارم، استفاده زیاد از اتفاقات تلخ برای تاثیرگذاری روی مخاطب است. مرگ اعضای خانواده زاید، شرایط کودکان، بازداشت شخصیت ها و خشونت گروه های مسلح همگی موقعیت های ناراحت کننده ای هستند. اما به نظرم بعضی از این اتفاقات فرصت کافی برای تاثیرگذاری طبیعی پیدا نمیکنند.

مشکل از جایی شروع میشود که احساس میکنیم نویسندگان حتما میخواهند هر چند دقیقه یک بار اتفاق غم انگیز تازه ای رخ دهد. در چنین شرایطی حتی صحنه هایی که خوب نوشته شده اند هم ممکن است تاثیرشان کمتر شود.

از طرف دیگر، مدت زمان ۱۴۱ دقیقه ای فیلم کمی طولانی است. البته داستان شخصیت های زیادی دارد و طبیعی است که برای معرفی آنها به زمان نیاز داشته باشیم. اما احساس میکنم میتوانستند بعضی اتفاقات میانی را کوتاه تر کنند و تمرکز بیشتری روی رابطه شو فو، ما جون شنگ و سیف داشته باشند.

این سه شخصیت برای پیشرفت داستان کافی بودند و بخش مهمی از جذابیت فیلم هم از رابطه میان آنها می آید. مخصوصا رابطه شو فو و سیف که در نهایت تاثیر زیادی بر تصمیم های شخصیت اصلی دارد.

با این حال فیلم در بخش های جنگی و لحظات خطرناک معمولا خوب عمل میکند و اجازه نمیدهد داستان برای مدت طولانی کاملا از حرکت بایستد. به نظرم بزرگ ترین مشکل آن نه کمبود اتفاق، بلکه زیاد بودن اتفاقات مختلف است.

پایان فیلم؛ وقتی دیگر پول مهم ترین چیز نیست

در بخش پایانی، شخصیت ها گرفتار گروهی مسلح میشوند که کودکان را برای انجام حملات تروریستی آموزش میدهد. شو فو و ما جون شنگ تلاش میکنند کودکان را نجات دهند و همین موضوع آنها را با خطر بزرگی روبرو میکند.

یکی از تلخ ترین اتفاقات پایان، مرگ ما جون شنگ است. شخصیتی که از ابتدا همراه شو فو بوده و حالا برای نجات کودکان جانش را از دست میدهد. به نظرم مرگ او تاثیرگذار است، چون فیلم از همان ابتدا رابطه خوبی میان این دو نفر ساخته بود و ما جون شنگ فقط یک شخصیت فرعی معمولی نبود.

شو فو هم در نهایت موفق میشود کودکان را از خطر نجات دهد، اما این موفقیت بدون هزینه نیست. او بخش مهمی از چیزهایی را که برای به دست آوردنشان به خاورمیانه آمده بود از دست میدهد و دیگر همان آدم ابتدای فیلم نیست.

به نظرم این تغییر شخصیت قابل قبول است، چون در طول داستان برای آن زمینه سازی شده است. مردی که ابتدا فقط به دنبال پرداخت بدهی هایش بود، حالا حاضر میشود برای نجات کودکانی که حتی عضو خانواده اش نیستند جان خودش را به خطر بیندازد.

اما بهترین بخش پایان مربوط به بازگشت شو فو به خاورمیانه پس از سال هاست. او دوباره به رستوران دراگون میرود و متوجه میشود سیف زنده مانده و حالا خودش آشپز شده است. غذایی هم که زمانی شو فو با مواد ساده و باقی مانده درست میکرد، در منوی رستوران دیده میشود.

این پایان را دوست داشتم، چون برخلاف بعضی صحنه های احساسی قبلی، نیازی به سخنرانی طولانی ندارد. همین که میبینیم سیف به جای اسلحه، وسایل آشپزی در دست دارد، برای فهمیدن نتیجه داستان کافی است.

فیلم در این بخش نشان میدهد که تاثیر شو فو بر زندگی این کودک فقط به نجات دادن جان او محدود نبوده است. او باعث شده سیف مسیر متفاوتی را انتخاب کند و حالا بتواند زندگی خودش را ادامه دهد.

به نظرم اگر بعضی اتفاقات بخش پایانی کوتاه تر بودند، رسیدن به این سکانس تاثیر بیشتری هم داشت. با این حال پایان فیلم یکی از بخش های موفق آن است.

حرف آخر؛ آیا روزی روزگاری در خاورمیانه ارزش تماشا دارد؟

فیلم روزی روزگاری در خاورمیانه برای من یک فیلم جنگی خوب با ایده ای متفاوت است. اینکه داستان جنگ را از نگاه آشپزی دنبال کنیم که فقط میخواهد پول دربیاورد، باعث میشود اتفاقات جذاب تر باشند و شخصیت اصلی هم با قهرمان های معمول فیلم های جنگی تفاوت داشته باشد.

بازی شن تنگ یکی از مهم ترین نقاط قوت فیلم است. رابطه او با ما جون شنگ و سیف هم خوب نوشته شده و صحنه های جنگی از نظر طراحی محیط و جلوه های ویژه کیفیت قابل قبولی دارند. مخصوصا تغییر فضای شهر از روزهای آرام به شرایط جنگی یکی از بخش های خوب کارگردانی ون مویه است.

اما فیلم ضعف هایی هم دارد. داستان گاهی بیش از حد شلوغ میشود، بعضی شخصیت های فرعی خوب پرداخته نشده اند و سازندگان در بخش هایی برای ناراحت کردن مخاطب زیاده روی میکنند. به نظرم فیلم میتوانست کمی کوتاه تر باشد و همچنان تاثیر خودش را حفظ کند.

یکی از نکات خوب فیلم این است که پیام ضد جنگ آن در بهترین لحظات از طریق زندگی شخصیت ها منتقل میشود. برای فهمیدن اینکه جنگ چه بلایی سر زندگی مردم می آورد، لازم نیست کسی چند دقیقه درباره اهمیت صلح سخنرانی کند. کافی است ببینیم یک رستوران شلوغ چطور به پناهگاه تبدیل میشود و آدم هایی که تنها نگرانی شان کار و خانواده بود، حالا برای زنده ماندن تلاش میکنند.

در مجموع تماشای فیلم را پیشنهاد میکنم. مخصوصا اگر به فیلم های جنگی علاقه دارید و دوست دارید داستانی متفاوت از نبرد سربازان و فرماندهان ببینید. البته نباید انتظار یک کمدی شاد با بازی شن تنگ داشته باشید، چون بخش بزرگی از فیلم بسیار جدی و تلخ است.

در نهایت روزی روزگاری در خاورمیانه فیلمی است که هم میتواند سرگرم کند و هم چند لحظه ناراحت کننده داشته باشد. فقط به نظرم سازندگان گاهی فراموش کرده اند که برای تاثیرگذاری روی مخاطب لازم نیست این همه اتفاق تلخ پشت سر هم رخ دهد.

گاهی دیدن یک آشپز که بعد از سال ها متوجه میشود شاگردش هنوز زنده است و کار خودش را ادامه میدهد، از چندین انفجار و سخنرانی احساسی تاثیر بیشتری دارد.

با وایدشات همراه باشید!